Witam wszystkich miłośników dobrego brzmienia
w samochodzie.
Jest to artykuł rozpoczynający serię publikacji
mających na celu przybliżenie tematyki budowania systemów dźwiękowych
w pojazdach.
Opiszemy tutaj ogólnikowo podstawowe zagadnienia ( czasami oczywiste,
lecz od czegoś należy zacząć) oraz sposoby i możliwości rozbudowy
instalacji car-audio w swoim samochodzie.
Wstęp, czyli... na początku była cisza.
Jeżeli jesteśmy już w posiadaniu wymarzonej
"bryki" to czas na upiększanie cielesne oraz duchowe. W tym
pierwszym pojęciu zawarte są wszystkie czynności związane z
tuningiem optycznym oraz mechanicznym naszego autka. Duszy natomiast
dodaje porządny sprzęt grający, tym właśnie zajmiemy się teraz.
Cały proces zaczynamy od zastanowienia się
nad swoimi potrzebami ( czego oczekuję od zestawu dźwiękowego
w moim samochodzie ? ), inwentaryzacji już posiadanych komponentów
( co zostawić, a co wymaga wymiany ? ) oraz ocenieniu swoich
możliwości ( ile jeszcze jestem w stanie przeznaczyć środków
finansowych w danej chwili ). Realizację wyposażania samochodu
w system dźwiękowy lub rozbudowę istniejącego można oczywiście
rozbić na etapy, pamiętając o dopasowaniu kolejno dokupowanych
elementów.
Standardowy zestaw nagłośnieniowy to radioodtwarzacz
oraz głośniki montowane w fabrycznie przystosowanych miejscach.
W tym przypadku chcąc uzyskać lepsze brzmienie i nie inwestując
zbyt wiele możemy pokusić się o wymianę radyjka na model nowocześniejszy
(mocniejszy, jeśli zachodzi taka potrzeba) oraz podmianę głośników
fabrycznych na konstrukcje o podobnych gabarytach, lecz dających
możliwości reprodukcji lepszego jakościowo dźwięku i na wyższych
poziomach głośności.
Do tego jeszcze będziemy wracali niejednokrotnie,
ale już uczulam na nie bagatelizowanie konieczności prawidłowego
montażu oraz stosowania odpowiednich akcesoriów, szczególnie
przewodów. Nawet w najprostszej instalacji dzięki odpowiednio
dobranym przewodom zasilającym i głośnikowym możemy wiele zyskać.
Już wiele problemów rozwiązuje wymiana przewodów
zasilających radioodwarzacz. Z roku na rok w radiach stosuje
się coraz mocniejsza końcówki mocy, ale nic za darmo, więcej
mocy to zwiększone zapotrzebowanie na prąd. Fabryczne kabelki
są zbyt cienkie, poza tym prowadzone są przez szereg rozdzielni
i złącz. Należy poprowadzić nowe przewody z komory silnika do
kabiny, bezpośrednio od klem akumulatora do kostki ISO radia,
pamiętając o względach bezpieczeństwa czyli zainstalowaniu bezpiecznika
na przewodzie (+) blisko akumulatora oraz umieszczeniu całości
przewodu w specjalnej, niepalnej osłonie (peszel).
Odnoszę wrażenie, iż zrobiło się zbyt technicznie,
więc wracamy już do właściwego tematu. Następnym etapem do poprawienia
jakości oraz dynamiki systemu car-audio jest zastosowanie zewnętrznych
wzmacniaczy mocy, oraz wymiana wszystkich przewodów zarówno
zasilających, jak i głośnikowych. W tym przypadku istotne jest
czy jednostka główna (radio) posiada wyjścia liniowe przedwzmacniacza
i ile ich jest, są to wyjścia niskiego poziomu RCA, potocznie
określane jako cinch. W ten sposób, przewodami RCA łączymy radio
ze wzmacniaczem, a co w przypadku gdy radio nie posiada takowych
wyjść ? Na to też jest rozwiązanie, stosujemy wzmacniacz posiadający
wejście wysokiego poziomu (z głośników) lub podłączamy specjalny
filtr zmieniający sygnał z wysokiego poziomu na niski do wyjścia
głośnikowego radia. Nie jest to najlepsze wyjście, ale czasami
jedyne.
Przy wykonywaniu instalacji okablowania zwrócić
uwagę należy na prawidłowe ich umiejscowienie, pamiętając o
zachowaniu odległości między przewodami zasilającymi, a sygnałowymi
i głośnikowymi, w tych pierwszych podczas przepływu prądu wytwarzają
się pola elektromagnetyczne mogące wyindukować niepożądane napięcie
w przewodach sygnałowych objawiające się zakłóceniami dźwięku.
Wzmacniacz posiadający więcej mocy oraz lepszą
wydajność prądową "napędzić" potrafi znacznie mocniejsze głośniki,
te natomiast wytwarzają większe ciśnienie akustycznie i w samochodzie
jest głośniej. Aby właściwie wykorzystać mocne głośniki i odtwarzanie
dźwięku na wyższych poziomach głośności przez przetworniki o
szerszym paśmie przenoszenia odbywało się bez zniekształceń
i rezonansów należy wytłumić niektóre partie samochodu. W tym
celu tłumimy w zależności od zaawansowania systemu dźwiękowego,
ilości zastosowanych głośników oraz ich mocy, kolejne elementy:
drzwi, bagażnik wraz z pokrywą, podłogę, dach. Do tego celu
służą maty bitumiczne oraz inne środki natryskowe, w przypadku
drzwi wytłumienie ma na celu wyeliminowanie ewentualnych rezonansów
oraz przez uszczelnienie, stworzenie prawidłowej komory akustycznej.
Aby zapewnić prawidłową reprodukcję tonów
o najniższych częstotliwościach samochodowy zestaw audio uzupełnić
należy o subwoofer czyli głośnik basowy o większej średnicy
( powierzchni membrany ) zamontowany we własnej obudowie ( lub
zabudowany ) i umieszczany z reguły w bagażniku.
Najbardziej zaawansowane systemy opierają
się na wyższej klasy odtwarzaczach oraz systemach wielowzmacniaczowych,
a do zapewnienia wystarczającej ilości prądu stosowane są specjalne
kondesatory buforowe. Instalacja takich systemów jest niejednokrotnie
bardzo skomplikowana i pracochłonna, tworzone są nowe panele
drzwiowe, głośniki średnio lub wysokotonowe montowane są w słupkach
lub kokpicie, a zabudowa bagażnika to tylko kwestia fantazji
oraz możliwości klienta, gdyż zrealizować można prawie każdy
projekt.
Tym oto akcentem oraz zachętą do zapoznania
się z kolejnymi publikacjami zakończymy artykuł otwierający
drzwi świata car-audio.
Jesteśmy otwarci na możliwości współpracy
z czytelnikami, poprzez czynny udział, zadawanie pytań, komentarze,
możecie mieć wpływ na tematykę kolejnych artykułów. Służymy
również doradztwem i pomocą w rozwiązywaniu Waszych problemów
z dziedziny samochodowego audio, nie krępujcie się, pytajcie,
wszak kto pyta nie błądzi...
Andrzej Walach
AUDIOPRO
audiopro@audiopro.com.pl
www.audiopro.com.pl